Buradasınız > Hadisler // CUMA NAMAZI


2823 – Ebu Hüreyre (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: “Kim cum’a günü cenabet guslü ile gusül yapar, sonra cum’aya giderse sanki bir deve kurban etmiş gibi (sevaba nâil) olur. Kim ikinci saatte giderse bir sığır kurban etmiş gibi (sevaba nâil) olur.Kim üçüncü saat giderse boynuzlu bir davar kurban etmiş gibi (sevaba nâil) olur. Kim dördüncü saat giderse bir tavuk kurban etmiş gibi (sevaba nâil) olur. Kim beşinci saatte giderse bir yumurta tasadduk etmiş gibi (sevaba nâil) olur. İmam (hutbeye) çıkınca melekler hazır olur, zikri dinlerler.”

(Buharî, Cum’a4,19; Müslim, Cum’a 10, (850); Muvatta, Cum’a 1, (1,101); Ebu Dâvud, Tahâret 129, (351); Tirmizî, Salât 358, (499); Nesâî, Cum’a 14, (3, 99); İbnu Mâce, İkâmet 82, (1092).

2824 – Bir rivayette şöyle denmiştir: “Cuma günü olunca, mescidin her bir kapısında melekler vardır. İlk gelenleri sırayla yazarlar. İmam (minbere) oturunca defterleri kapatıp, zikri dinlemeye giderler.”

Müslim, Cum’a 24, (850).

2825 – Evs İbnu Evs es-Sakafi (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdularki: “Kim (cuma günü) yıkar ve yıkanırsa, kim erkenden (mescide) gider ve hutbenin başına yetişirse, yürür ve binmezse, imama yakın durur, dinler, mâlâyanî söz etmezse ona her bir adım için bir yıllık amelin oruçları ve namazlarıyla sevabı yazılır.”

Ebu Dâvud, Tahâret 129 (345, 346); Tirmizî, Salât 356, (496); Nesâî, Cum’a 12, (3, 97); İbnu Mâce, İkâmet 80, (1027); Buharî, Cum’a 6.

Ebu Dâvud der ki: “Mekhûl’e “gassele” ve “igtesele” den sorulmuştu şu cevabı verdi: “Bundan maksad başını ve bedenini yıkamaktır.” Sa’îd İbnu Abdilaziz de aynı şeyi söyledi. “Hanımıyla cinsi münasebette bulunarak onu da yıkanmaya muhtaç kıldı demektir. Böyle yapmak, namaza çıkınca, gözlerin korunmasında en elverişli vasıtadır.”

“İgtisele” ise cimadan sonraki yıkanmadır.

“Bekkere” ilk vaktinde namaza gitmektir.

“İbtekere” hutbenin başına yetişmektir.

2826 – Abdullah İbnu Amr İbni’l Âs (radıyallahu anhümâ) anlatıyor: “Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: “Cum’a namazına üç (grup) insan katılır:

1) Kişi var, namaza katılır, boş konuşma yapar. Bunun namazdan hissesi, o konuşmasıdır.

2) Kişi var namaza gelir dua eder. Bu kimse Allah’a duada bulunmuştur, Allah dilerse onun istediğini hemen verir, dilerse vermez.

3) Kişi vardır, namaza gelir sadece dinler ve sükût eder, mü’minlerin arasından yararak geçmez, kimseye ezâ vermez. Onun bu namazı, daha önce geçen cum’a'ya ve fazladan da üç güne kadar (günahlarına) kefarettir. Bu hal Cenâb-ı Hakk’ın şu sözüne binâendir: “Kim bir hayır yaparsa bu kendisinden on misliyle kabul edilir” (En’am 160).

Ebu Dâvud, Salât 235, (1113).

2827 – Hz. Ali (radıyallalhu anh) Kûfe ‘de hutbe verirken minberden şöyle seslenmiştir: “Cum ‘a günü olunca şeytan çarşı ve pazara erkenden bayraklarıyla gider, insanlara binbir engel çıkararak mâni olmaya, onları cuma’dan (hiç olmasa) geciktirmeye çalışır. Melekler de erkenden gidip mescidin kapılarına dururlar. Gelenleri birinci saatte gelenler, ikinci saatte gelenler diye yazarlar. Bu hâl imam (hutbeye) çıkıncaya kadar devam eder. Kişi mescidde, imamı görüp, dinleyebileceği biryere oturup, can kulağıyla dinledi ve konuşmadı mı, kendisine iki kat sevap vardır. Kişi uzakta kalır ve imamı dinleyemiyeceği bir yere oturur, sessiz durur ve konuşmazsa bir hisse sevap alır. Eğer, imamı görüp dinleyebileceği bir yere oturur fakat boş konuşma yapar, sessiz kalmazsa, ona iki hisse vebal yazılır. Eğer, dinleme ve görme imkan nı olmayan bir yere oturur ve boş konuşur ve sessiz kalmazsa, ona bir hisse vebal vardır. Kim de yanındaki arkadaşına cum’a günü “sus!” derse “boş konuşmuş” olur. Kim de boş konuşur ise, o cumadaki sevaptan nasibsiz kalır. ”

(Hz. Ali) konuşmasının sonunda şunu söyledi:”Ben bunu Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) ‘dan işittim.”

Ebu Dâvud, Salât 209, (1051).

2828 – Târık İbnu Şihâb (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdularki: “Cum’a namazı, dört kişi hâriç geri kalan her müslüman üzerine cemaat içinde yapması gereken vâcib bir hakk’dır. Cumadan istisna edilen bu dört kişi şunlardır: Köle, kadın, çocuk ve hasta.”

Ebu Dâvud, Salât 215, (1067).

2829 – Abdullah İbnu Amr İbni ‘l-Âs (radıyallahu anhümâ) anlatıyor: “Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki : “Ezanı her işitene cuma farzdır.”

Ebu Dâvud, Salât 212, (1056).

2830 – Hz. Hafsa (radıyallahu anhâ) anlatıyor: “Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: “Her ihtilâm olan erkeğe cum ‘ aya gitmek vacibtir. Cum’aya her gidene de gusül vacibtir.”

Ebu Dâvud, Tahâret 129, (342); Nesâî, Cum’a 2, (3, 89).

2831 – Ebu Hüreyre (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: “Cum’a, geceleyin ailesine dönebilen herkese farzdır.”

Tirmizî, Salât 360, (502).

2832 – İbnu Ömer (radıyallahu anhümâ) anlatıyor: “Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) uyurdularki: “Cum’a namazından veya başkasından bir rek’ate yetişenin namazı tamam olmuştur.”

Nesâî, Mevâkit 30, (1, 274, 275).

2833 – Hz. Ebu Hüreyre (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki:”Cum’a namazından bir rek’ate yetişen, cuma namazına yetişmiştir. ”

Nesâî, Cum ‘a 41, (3, 112, 113 ).

2834 – Kuba ahâlisinden bir adam-Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) ‘la sohbet etme şerefine ermiş bulunan babasından naklen demiştir ki: ”Resulullah bize Kuba ‘dan (gelerek Medîne ‘de) cum’a namazına katılmamızı emretti.”

Timizî, Salât 360, (501).

2835 – Ebu’l-Ca’d ed-Damrî (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki :” Kim önemsemiyerek üç cumayı terkedecek olursa, Allah onun kalbini mühürler.”

Ebu Dâvud, Salât 210, (1052); Tirmizî, Salât 359, (500) ; Nesâî, Cum’a 2, (3,88).

2836 – Semüre İbnu Cündüb (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdularki: “Cum’a namazını özürsüz olarak kim terkedecek olursa bir dinâr para tasadduk etsin, (bu kadar) bulamazsa, yarım dinar tasadduk etsin. ”

Ebu Dâvud, Salât 211, ( 1053-1054) ; Nesâî, Keffâret 3, (3, 89) ; İbnu Mâce, İkâmet 93, (112 8).

2837 – Ebu’l-Melih, ismi Umayr İbnu Amir el-Hüzelî (radıyallahu anh) olan babasından naklen anlattığına göre, babası Hudeybiye seferi sırasında bir cuma günü, Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) ile birlikte bulunmuştur. O gün, ayakkabılarının altını ıslatmayacak kadar yağmur yağmış, bunun üzerine.Efendimiz, herkesin yerlerinde namaz kılmalarını emir buyurmuştur.”

Ebu Dâvud Salât 213, (1058, 1059); Nesâî, İmâmet 51, (2, 111).

CUMANIN VAKTİ VE EZAN HAKKINDA

2838 – Hz. Enes (radıyallahu anh) anlatıyor: ”Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm), cum’ayı (öğleyin) güneş meyl edince kılardı. ”

Buharî, Cum’a 16, Ebu Dâvud,. Cum’a 224, (1084); Tirmizî, Salât 361, (503).

2839 – Buharî nin bir diğer rivâyetinde şöyle gelmiştir : “Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) soğuk şiddetlenince namazı erken (ilk vaktinde) kılardı. Sıcak şiddetlenince namazı yani cum’a'yı (öğleyin biraz) serinleyince kılardı.”

Buharî, Cum’a 16.

2840 – Sehl İbnu Sa ‘d (radıyallahu anh) anlatıyor: “Biz Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm)’la cum ‘ayı kılar, sonra da kaylûle (öğle uykusu) yapardık.”

Buharî, Cum’a 40, 41, Hars 21, Et’ime 17, İsti’zan 16, 39; Müslim, Cum’a 30, (859); Ebu Dâvud, Cum’a 224, (1086); Tirmizî, Salât 378, (525).

Diğer bir rivayette : “Biz, ancak cum ‘a namazından sonra kaylûle yapıyor yemek yiyorduk ” denmiştir.

Tirmizî ve Muvatta dışındaki diğer kitaplarda Seleme İbnu ‘l-Ekvâ ‘dan gelen bir rivayette: “Sonra cuma ‘dan çıktığımızda duvarların diplerinde, gölgelenebileceğimiz bir gölge olmazdı” denmiştir.

2841 – es-Sâib İbnu Yezîd (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resulullalh (aleyhissalâtu vesselâm), Hz. Ebu Bekir ve Hz: Ömer (radıyallahu anhümâ) devirleride cuma namazının ilk ezanı, imam minbere oturunca okunurdu. Ancak Hz. Osman zamanı olup cemaat artınca, emri üzerine (Medine çarşısında) Zevrâ nâm yerde üçüncü bir ezan daha okundu. (Cum’a ezanı işi) bu şekilde sâbitleşti.”

Buharî, Cum’a 21, 22, 24, 25 ; E bu Dâvud, Salât 225 ; Tirmizî, Salât 372, (516) ; Nesâî, Cum’a 15, (3, 100, l01).

HUTBE VE HUTBE İLE İLGİLİ HUSUSLAR

2842 – İbnu Ömer (radıyallahu anhümâ) anlatıyor: “Resulullah (aleyhissalâtu vessalâm) iki hutbe okurdu. Minbere çıkınca otururdu. (Bu esnada müezzin ezan okurdu). Müezzin ezanı bitirince kalkar ve hutbeyi okur, sonra tekrar oturur ve (bu sırada) konuşmazdı. Sonra kalkar (ikinci defa) hutbe okurdu.”

Buharî, Cum’a 30, 27; Müslim, Cum’a 33, (861); Ebu Dâvud, Salât 227, ( 1092) ; Tirmizî, Salât 363, (506) ; Nesâî, Cum’a 33, (3, 109).

2843 – Nesâi’nin rivayetinde: “Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) ayakta iki hutbe verir, bunların arasını (kısa) bir oturuşla ayırırdı” denmiştir.

Nesâî, Cum’a (3, 109).

2844 – Müslim ve Nesâî ‘nin Ka ‘b İbnu Ucre (radıyallahu anh) ‘ı yaptıkları bir rivâyete göre Ka’b, Mescide girince Abdurrahmân İbnu Ümmi’l Hakem ‘i oturarak hutbe verir görmüş ve derhal müdahale etmiştir:

“Şu habîse bakın hele! Oturarak hutbe veriyor. Halbuki Cenâb-ı Hakk Kitab-ı Mübîn’inde (meâlen): “Onlar bir ticaret, yahud bir oyun bir eğlence gördükleri zaman ona yönelip dağıldılar ve seni ayakta bıraktılar” (Cum’a 11) buyurmuştur.”

Müslim, Cum’a 39, (864).; Nesâî, Cum’a 18,(3,102).

2845 – Umâre İbnu Rüveybe (radıyallahu anh) ‘nin anlattığına göre, Bişr İbnu Mervân’ı, minberde ellerini kaldırarak hutbe verirken görmüş ve derhal müdahale etmiştir:

“Allah şu iki kısa elin belasını versin. Ben Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm)’ı (hutbe verirken) gördüm, eliyle şundan fazla kaldırmazdı ” dedi ve şehâdet parmağıyla işaret etti.”

Müslim, Cum’a 53, (874); Ebu Dâvud, Salât 230, (1104); Tirmizî, Salât 371, (515); Nesâî, Cum’a 29, (3, 108).

2846 – Hz. Câbir (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) hutbe verdi mi gözleri kızarır, sesi yükselir, öfkesi artardı. Sanki bir orduya “Düşmanınız akşama veya sabaha size baskın yapacak!” diye tehlikeyi haber veren komutan gibi (fevkâlade ciddi bir eda ile):

“Ben size, Kıyamet şu iki parmak kadar yakınlaşmış olduğu bir zaman da peygamber gönderildim ” der ve şehadet parmağı ile orta parmağını birbirine yaklaştırarak gösterir, sözlerine şöyle devam ederdi:

“Emmâ bâd! Bilesiniz, sözlerin en hayırlısı Kitabullah’tır. En güzel yol da Muhammed’in yoludur. İşlerin en şerlisi de sonradan ihdâs edilenlerdir. Her bid’at dalâlettir.” Ayrıca şunları da söyledi:

“Ben her mü’mine kendi nefsinden daha yakınım. Nitekim, kim bir mal bırakırsa bu ailesi içindir. Kim bir borç veya (bakıma muhtaç) horanta bırakırsa bu bana aittir ve benim üzerimedir.”

Müslim, Cum’a 43, (867); Nesâî, İydeyn 22, (3, 188, 189).

2847 – İbnu Mes ‘ud (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) teşehhüd okuyunca şu mealde zikirde, duada bulunurdu: “Hamd Allah’adır, O’na sığınır, O’ndan mağfiret dileriz. Nefislerimizin şerrinden de O’na sığınırız. Allah kime hidâyet verirse onu kimse sapıtamaz, kimi de sapıtırsa onu kimse hidayete götüremez. Şehâdet ederim ki, Allah’tan başka ilah yoktur. Yine şehâdet ederim ki, Muhammed O’nun kulu ve Resûlüdür. O’nu hak ile, Kıyametten önce müjdeleyici ve korkutucu olarak gönderdi. Kim Allah ve Resûlüne itaat ederse doğru yolu bulmuştur. Kim de o ikisine isyan ederse, (bilsin ki) sadece kendisine zarar verir, Allah’a hiç bir zarar verermez.”

Ebu Dâvud, Salât 229, (1097, 1098).

Bir rivayette hadîse şu ziyadeyi yaptıktan sonra gerisini aynen rivayet etmiştir: “….Cum’a günü teşehhüd’den sonra…..”

2848 – Câbir İbnu Semüre (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm)’ın namazı vasattı, hutbesi de vasattı.”

Müslim, Cum’a 41 (866); Ebu Dâvud, Salât 229, (1101); Nesâî, Cum’a 35, (3, 110).

2849 – Ebu Vâil (radâyallahu anh) anlatıyor:Ammâr bize hitabetmişti. (Konuşmasını) veciz ve beliğ yaptı. Minberden inince:

“Ey Ebu’l- Yakzân beliğ ve veciz konuştun! Keşke biraz daha nefesleseydiniz (uzatsaydını)!” dedik. Bize şu cevabı verdi:

“Ben Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm)’ı dinledim, şöyle buyurmuştu:

” Kişinin namazının uzunluğu ve hutbesinin kısalığı onun fıkhının (ilminin) alâmetidir. Öyle ise, hutbeyi kısa tutun, namazı uzun (zira, beyanda sihir var).”

Müslim, Cum’a 47, (869); Ebu Dâvud, Salât 231, (1106).

2850 – Hz. Ebu Hüreyre (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: “İçerisinde teşehhüd bulunmayan her hutbe kesik bir el gibidir. ”

Tirmizî, Nikâh 16, (1106) ; Ebu Dâvud, Edeb 22, (4841).

2851 – Ebu Dâvud’un diğer bir rivayetinde: “Allah’a hamd ile başlamayan her kelâm kesiktir” denmiştir.

Ebu Dâvud, Edeb 21, (4840).

2852 – Semure İbnu Cündüb (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: “Zikr (yani hutbe) sırasında hazır bulunun, imama yakın olun. Zira kişi, uzaklaşmaya devam ede ede, girse bile cennette de geri kalır.”

Ebu Davud, Salât 232, (1108).

2853 – Ebu Rîfâ ‘a el-Adevî (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm)’a geldim. Hutbe veriyordu. Ben :

“Ey Allah’ın Resûlü! Yabancı ve dinini bilmeyen bir kimseyim, sizden dinimin ne olduğunu soruyorum! ” dedim. Bunun üzerine bana yöneldi, hutbesini bırakarak yanıma kadar geldi. Kendisine bir sandalye getirildi. Zannedersem ayakları demirdendi. Üzerine oturdu. Hemen Allah ‘ın kendisine öğrettiklerinden bana öğretmeğe başladı. Sonra tekrar hutbesine dönerek, sonunu tamamladı.”

Müslim, Cum’a 60, (876); Nesâî, Zînet 123, (8,220).

2854 – Hz. Osman (radıyallahu anh) hutbelerine çoğu kere şu husûsu hatırlatarak başlardı: “İşitin, kulak verin. Zira işiterek, kulak verenle işitmeden kulak verenin sevaptan hissesi birdir.”

Müslim, Cum’a 8, (1, 104).

2855 – Hz. Ebu Hüreyre (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: “Cum’a günü, imam hutbe okurken, sen (yanıbaşında konuşan) arkadaşına: “Sus!” desen boş laf etmiş olursun.”

Buharî,Cum’a, 36; Müslim, Cum’a, 11, (851); Muvatta, Cum’a, 6, (1, 103); Ebu, Dâvut. Salât, 235, (1112); Tirmizî, Salât, 368, (512); Nesâî, Cum’a, 22, (3, 103, 104).

NAMAZ VE HUTBEDE KIRAAT

2856 – Ubeydullah İbnu Ebî Râfî (rahimehullah) anlatıyor: “(Emevi halifelerinden) Mervân, Ebu Hüreyre, (radıyallahu anh) ‘yi Medine ‘ye halef tayin etti. Ebu Hüreyre, cum ‘ayı kıldırdı ve birinci rek’atte, el-Hamd süresini okuduktan sonra Cum ‘a suresini okudu. İkinci rek’atte ve izâ câeke’l-Münâfikun’u okudu. Dedi ki:

“Ben Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) ‘ın bunları okuduğunu işittim.”

Müslim, Cum’a 61, (877); Ebu Dâvud, Salât 242, (112); Tirmizî, Salât 374,(519).

2857 – Semure İbnu Cündüb (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) cum ‘a ‘da Sebbihismi Rabbike’l-A ‘la ve Hel etâke hadîsu’l-Gâşiye sûrelerini okurdu.”

Ebu Dâvud, Salât 242, (519); Nesâî, Cum’a 39, (3, 111, 112).

2858 – İbnu Abbâs (radıyallahu anhümâ) anlatıyor: “Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm) cum’a günü sabah namazında Elif lâm-mîm Tenzîl ‘i birinci rek ‘atte; Hel Etâ ‘yı da ikinci rek’atte okurdu. Cum ‘a namazında da Cum ‘a ve Münâfikûn sûrelerini okurdu.”

Müslim, Cum’a 64, (879); Ebu Dâvud, Salât 218, (1074); Tirmizî, Salât 375, (520); Nesâî, Cum’a 38, (3, 111).

2859 – Ümmü Hişâm Bintu Hârise İbnu ‘n-Nu ‘mân (radıyallalhu anhâ) anlatıyor: “Kâf ve’l Kur’âni’l-Mecîd sûresini, cuma günü minber üzerinden her cum ‘ada okurken Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm)’ın kendi dillerinden aldım.”

Müslim, Cum’a 52, (873); Ebu Dâvud, Salât.229, (1100); Nesâi, Cum’a 28, (3, 107).

2860 – Ya’lâ İbnu Ümeyye (radıyallahu anh) anlatıyor: “Resulullah (aleyhissalâtu vesselâm)

minberde: (Zuhruf 77) diye okurken işitim.”

Buharî, Tefsir, Zuhruf 2, Bed’ü’l-Halk 6,10; Müslim, Cum’a 49, (871); Ebu Dâvud, Hurûf 1, (3992); Tirmizi, Salât 365, (508).

Yanıt Verin

Yap Yorum yazmak için Giriş